San Fermin

 By: Unknown    05:48     No comments

Pamplona, in het Baskisch Iruñea, is de hoofdstad van de provincie Navarra. Met ongeveer tweehonderdduizend inwoners is het ongeveer net zo groot als Tilburg. Iedere zomer, tussen 6 en 14 juli, bezoeken meer dan twee miljoen mensen de stad voor de viering van Las fiestas de San Fermín kortweg San Fermín. Het is een week die in het teken staat van de heilige Fermín. Een feest dat een beetje doet denken aan ons eigen Sinterklaasfeest. Het startschot valt precies om twaalf uur op de zesde juli met het afsteken van een vuurpijl, de chupizano, daarna wordt er champagne rond gespoten en barst het feest los.  Het feest eindigt met het lied Arme ik ,Pobre de mí, op de veertiende. Alle tussenliggende dagen beginnen iedere ochtend met de zogenaamde 'encierro', stierenrennen. De lopers zijn traditioneel gekleed in het wit, met een rode halsdoek en een sjerp. De start is bij Santa Domingo, waar de lopers zich verzamelen. Bij de start wordt een vuurpijl afgestoken en als alle stieren op het parcours zijn een tweede.

chupinazo

Enkele duizenden waaghalzen rennen, vaak halfdronken, vóór en tussen de stieren over een afgezette negenhonderd meter lange straat naar de plaza de toros. Het hele festival wereldwijd bekend als het Stierenrennen van Pamplona. Het ochtendritueel duurt slechts enkele minuten, maar is wel de reden dat er jaarlijks honderdduizenden bezoekers komen kijken hoe in acht dagen 48 vechtstieren en tientallen ossen door de straten worden gejaagd. Voorafgaand aan de eerste run op de ochtend van de zevende sluit de organisatie het traject helemaal af. Ze plaatsen een houtenomheining en vegen de het traject schoon van zowel vuil als achtergebleven feestneuzen. Toeschouwers kunnen vanachter de houtenafscheiding toekijken. De deelnemers springen vanuit de zogenaamde flipperkasten het parcours op. Op diverse plaatsen zijn medische teams gestationeerd, voor het geval dat.

goring op encierro

Het rennen is enorm populair, maar niet zonder gevaar. Meestal vallen er een paar honderd gewonden door valpartijen, meestal niet heel ernstig. Maar ernstigere incidenten komen ook ieder jaar voor. Het is zelfs zo dat het door stieren veroorzaakte letsel nauwkeurig bijgehouden. Net als de tijden die de de verschillende stieren over het traject doen. Komend jaar leveren acht ganaderías stieren. De wereldwijd bekende stal Míura voor de 34ste keer.

Rennen! 

Het rennen met de stieren is verre van ongevaarlijk, de dieren zijn bijzonder snel en agressief. Het is onmogelijk de beesten voor te blijven of bij te houden. De meer ervaren lopers nemen een half minuutje voorsprong en begint past echt met hardlopen of beter sprinten als de stieren naderen. Als ze dichtbij zijn springen ze over de hekken.

De volwassen toros wegen zo rond de 600 kilo, zijn zeer wendbaar  en gewapend met twee harde hoorns waarmee ze bijna overal doorheen kunnen steken. Lopers zie vallen kunnen het beste blijven liggen. Opstaan en omver gebulldozerd worden door een stier is het grootste risico.

met name in het weekend kan het zeer druk zijn op de route. Dat maakt het risico nòg groter. Duwen, trekken, valpartijen met opeengestapelde mensenmassa's zijn eerder regel dan uitzondering. De stieren walsen daar gewoon overheen, met soms catastrofale gevolgen. Het wordt door deelnemers dan ook niet op prijs gesteld als lopers de aandacht van de stieren proberen te trekken. Dit soort 'helden' lopen dan niet alleen gevaar van de stieren, maar mogen blij zijn als ze met een pak rammel van medelopers wegkomen. 

Als de stieren een een ruk van begin naar einde lopen en samen blijven, dan is het hele spektakel in een paar minuten voorbij. Als alle stieren in de plaza de toros zijn wordt een derde vuurpijl afgestoken en als ze in de stal staan een vierde. 

De laatste jaren is de toestroom van deelnemers als publiek enorm. Het stierenrennen is daardoor steeds gevaarlijker geworden. De grootste risico's zitten in de ophopingen van de mensenmassa's. Het aantal fatale ongelukken neemt toe. 

Historie en herkomst

Het stierenrennen van Pamplona is min of meer spontaan ontstaan toen een paar mensen voor de stieren uit begonnen te rennen terwijl de stieren door drijvers naar de arena werden geleid. De huidige route stamt van 1899. De stieren moesten de nacht voor de gevechten in de stal bij Santo Domingo doorbrengen, de verplaatsing naar de plaza groeide uit tot het huidige stierenrennen. Het hele feest rond San Fermin is veel groter en ouder dan het rennen en gaat tot terug tot de middeleeuwen. De populariteit is van een recentere datum. Het is vanuit de middeleeuwen steeds groter geworden en heeft zich ontwikkeld. Mede door toedoen van Ernest Hemingway, die erover schreef in zijn roman 'The sun also rises',  is het inmiddels een feest van wereldformaat.

Naast het stierenrennen zijn er nog twee festiviteiten. De plechtigheden ter ere van San Fermin enspeciale markten. Het bekendste zijn echter de stierengevechten met voorafgaand het –rennen.  San Fermin is de beschermheilige van Navarra . De feesten werden eerst in oktober gehouden, maar omdat het dan altijd slecht weer is vroeg de bisschop in 1591 de feesten naar juli te verplaatsen. In juli werden op dat moment de traditionele markten gehouden, met daarbij stierengevechten. Doordat de festiviteiten rond San Fermin werden verplaatst ontstond er een overlap tussen alle activiteiten in het stadscentrum. Op deze manier ontstond het huidige feest van San Fermin.

San Fermin, rood wit, wijn, bier, stieren en vooral feest.

Het stadsbestuur gaat onder zware politie begeleiding naar de kerk, omdat ze corrupt zouden zijn.

la Comparsa de Gigantes y Cabezudos ameniza

Wie was San Fermin

San Fermín was de zoon een plaatselijke notabele in derde eeuw na Christus, de late Romeinse tijd.  Fermín bekeerde zich tot het christelijke geloof en vertrok naar Noord-Frankrijk om daar het woord van god te gaan verkondigden. Daar waren ze in Amiens niet echt van gediend en hij kreeg problemen met autoriteiten. Hij werd gemarteld en uiteindelijk een kopje kleiner gemaakt. Het lichaam van Fermin ligt nog altijd de kathedraal van Amiens, maar drie overblijfselen keerden terug naar Pamplona.